Evlenmek, iş değiştirmek ya da başka bir şehre taşınmak gibi önemli bir kararın eşiğinde insan çoğu zaman iki seçenek arasında kalır. Araştırmış, sormuş, düşünmüştür; yine de içi rahat değildir. İstihare, tam bu noktada Allah’tan hayırlı olanı istemenin adıdır.
Halk arasında buna “istihareye yatmak” denir ve çoğu kişi bunu bir rüya beklemek olarak bilir. Bu yazıda istiharenin nasıl yapıldığını, istihare namazının nasıl kılındığını, istihare duasını ve rüya konusunda kaynakların ne söylediğini Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu ile TDV İslâm Ansiklopedisi’ne dayanarak anlatıyoruz.
Önünüzde bir karar varsa ve bunu bir manevi görüşmede konuşmak istiyorsanız durumunuzu anlatabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.
İstihare ne demektir?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre istihare sözlükte “hayırlı olanı isteme” demektir. Terim olarak ise bir işte Allah katında hayırlı olanın nafile bir namaz ve dua ile istenmesidir. Madde, Câhiliye Araplarının kararlarını ezlâm denilen fal oklarıyla verdiğini ve Kur’an’ın bunu yasakladığını (Mâide 5/3, 90) hatırlatır. İstihare bu uygulamanın yerine gelen bir yöneliştir: karar bir oka ya da tesadüfe değil, Allah’a dua ederek verilen bir iç huzura bağlanır.
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun açıklaması da aynı noktaya dikkat çeker: insan bazen dünya ve ahiret bakımından hangi seçeneğin daha hayırlı olduğunu kestiremez; bunun için istişare eder ve Allah’tan yardım diler. Kurul, Hz. Peygamber’in ashabına istihareyi Kur’an’dan bir sûre öğretir gibi öğrettiğini aktarır (Buhârî, “Teheccüd”, 28 bâb başlığı; “De‘avât”, 48 [6382]; “Tevhîd”, 10 [7390]).
İstihare namazı nasıl kılınır?
Kurul’un açıklamasına ve TDV maddesine göre istihare namazı şu sırayla yapılır:
- Niyet: Farz dışında, iki rekâtlık nafile bir namaza niyet edilir. TDV maddesine göre bütün mezheplerde en faziletlisi iki rekât kılınmasıdır.
- Birinci rekât: Fâtiha’dan sonra Kâfirûn sûresi okunur.
- İkinci rekât: Fâtiha’dan sonra İhlâs sûresi okunur.
- Dua: Selamdan sonra istihare duası okunur ve duanın içinde karar verilecek iş anılır.
- Vakit: TDV maddesine göre kerahat vakitleri dışında her zaman kılınabilir. Kurul’un tanımında ise yatmadan önce kılındığı belirtilir.
Namaz kılınamıyorsa Kurul, yalnızca duanın okunmasıyla yetinilebileceğini söyler. TDV maddesi de Hanbelîler dışındaki üç mezhebe göre namaz kılınamadığında duanın yeterli olduğunu kaydeder.
İstihare duası
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun açıklamasında yer alan istihare duasının Arapça metni şöyledir:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ العَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ وَأَنْتَ عَلَّامُ الغُيُوبِ، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي – أَوْ قَالَ عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ – فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي، ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي – أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ – فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ وَاقْدُرْ لِي الخَيْرَ حَيْثُ كَانَ ثُمَّ أَرْضِنِي.
Duanın anlamı özetle şudur: Kul, Allah’ın ilmine ve kudretine sığınarak O’ndan hayırlı olanı ister; Allah’ın her şeye gücünün yettiğini, kendisinin ise aciz olduğunu, Allah’ın bildiğini kendisinin bilmediğini söyler. Ardından düşündüğü iş dini, geçimi ve sonu bakımından hayırlıysa ona takdir edilip kolaylaştırılmasını ve bereketli kılınmasını; hayırsızsa o işin kendisinden, kendisinin de o işten uzaklaştırılmasını ister. Dua, hayır nerede ise onun takdir edilmesi ve kişinin bu takdirden razı kılınması dileğiyle biter.
Duada “bu iş” denilen yerde kişi kendi kararını anar: “bu evlilik”, “bu iş teklifi”, “bu taşınma” gibi. Hadeethenc’in Türkçe şerhinde de dua eden kişinin ihtiyacını adıyla anacağı belirtilir.
İstihareye yatma ne anlama gelir?
“İstihareye yatmak” ifadesi, Kurul’un tanımındaki “yatmadan önce iki rekât namaz kılarak” sözünden gelir. Ancak yatmak, bir rüya görmek zorunda olmak anlamına gelmez. TDV maddesine göre meşru istiharenin ölçüsü rüya değil, namaz ve duadan sonra kalbe ilk gelen duygu ya da düşüncedir. İçe bir ferahlık ve genişlik gelirse iş yapılır; sıkıntı ve darlık gelirse yapılmaz.
Aynı madde, İbnü’l-Hâc el-Abderî’nin bir işaret almak için uyuyup rüya görmeye çalışmayı bid‘at saydığını da aktarır. Yani istihare bir uyku yöntemi değil, bir dua ve teslimiyet hâlidir.
İstihare rüyası ve renkler
İstihare rüyası konusunda en çok sorulan şey renklerdir: yeşil ya da beyaz görmek, siyah ya da kırmızı görmek. TDV maddesi, beyaz ve yeşilin hayra, siyah ve kırmızının şerre yorulmasının şahsî tecrübeye dayandığını ve dinî bir dayanağı olmadığını söyler. Din İşleri Yüksek Kurulu da istihareden sonra rüya görmenin ve bu rüyayı iyiye ya da kötüye yormanın dayanağı olmadığını açıkça belirtir.
Bu, rüyanın hiçbir anlam taşımadığı demek değildir; ama kararın tek ölçüsü rüya olmaz. Ölçü, duadan sonra kalpte oluşan açıklıktır.
İstiharede rüya görülmezse ne yapılır?
Rüya görülmemesi istiharenin olmadığı anlamına gelmez. Kurul’a göre istihareden sonra insanın gönlüne bir açıklık gelir ve kalbe ilk doğan şeyin hayırlı olduğu kabul edilerek ona göre hareket edilir. İçiniz hâlâ net değilse Kurul, İbn Âbidîn’e dayanarak istiharenin yedi kez tekrarlanabileceğini söyler. TDV maddesi de Hanefî, Mâlikî ve Şâfiî âlimlerinin kesin bir karara varılamadığında istiharenin yediye kadar tekrarlanabileceğini kaydeder.
Anlattıklarım size tanıdık geliyorsa, yani bir karar uzun süredir içinizde dönüp duruyorsa, bunu yazmanız yeterlidir. WhatsApp’tan durumunuzu anlatın; size uygun saatte konuşalım.
Hangi kararlar için istihare yapılır?
Kurul ve TDV maddesi, iyi ya da kötü olduğu kesin olarak bilinen işlerde istihare yapılmadığını, istiharenin yapılmasının doğru olup olmadığında tereddüt edilen işler için olduğunu söyler. TDV maddesi tarihte istiharenin evlilik öncesinde ve çocuğa isim konurken de yapıldığını aktarır. Bugün en sık karşılaşılan üç örnek şunlardır:
- Evlilik: Tanıştığınız kişiyle evlenip evlenmemek konusunda kararsız kalmak.
- İş değişikliği: Gelen bir teklifi kabul etmek ya da mevcut işte kalmak arasında seçim yapmak.
- Taşınma: Örneğin Karşıyaka’dan Urla’ya ya da İzmir dışına taşınmayı düşünmek.
TDV maddesi istiharenin araştırma ve istişare tamamlandıktan sonra yapılması gerektiğini de vurgular. Önce bilgi toplanır, güvendiğiniz kişilere danışılır; istihare bu sürecin sonunda, kararı Allah’a bırakmanın yoludur.
Görüşmede bu konu nasıl ele alınır?
Görüşmede önce kararın ne olduğu ve hangi seçenekler arasında kaldığınız dinlenir. İstihareyi kendiniz yapacağınız için namazın ve duanın Türkçe okunuşuyla birlikte yazılı bir düzen hazırlanır. Doğum bilgilerinize göre bir yorum görmek isteyenler için Yıldızname Bakımı ile başlanabilir; bazı kişiler kararı vermeden önce yıldızname yorumunu da bir düşünme aracı olarak kullanmak ister. Kararınızla ilgili içinizdeki sıkıntıyı konuşmak için Manevi Bakım Görüşmesi, evlilik konusunda dua arıyorsanız evlilik duası yazımıza bakabilirsiniz.
İzmir’den online görüşme
Görüşmeler WhatsApp yazışması, sesli ya da görüntülü arama ile yapılır. Buca’da ya da Menemen’de, ilçenizden çıkmadan konuşabilirsiniz. Okuma düzeni yazılı iletildiği için istihareyi kendi evinizde, kendi vaktinizde yaparsınız; sonrasında içinizde neyin değiştiğini yine yazışarak konuşabiliriz.
Sık sorulan sorular
İstihare duası namaz kılmadan okunur mu?
Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu, istihare namazının kılınamadığı durumda yalnızca duasının okunmasıyla yetinilebileceğini söyler.
İstihare kaç kez yapılır?
Kurul ve TDV maddesi, kalp bir karara varmadığında istiharenin yedi kereye kadar tekrarlanabileceğini kaydeder.
İstihare rüyasında yeşil görmek ne anlama gelir?
Renklerin hayra ya da şerre yorulmasının dinî bir dayanağı yoktur. Ölçü, duadan sonra kalbe ilk gelen ferahlık ya da darlıktır.
İstihare için okuma düzenini nasıl alırım?
Kararınızı ve ilçenizi kısaca yazmanız yeterlidir. WhatsApp’tan yazın; namaz ve dua okunuşuyla birlikte iletilir.
Kaynaklar
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “İstihâre namazı nasıl kılınır? İstihâre nasıl yapılır?”; TDV İslâm Ansiklopedisi, “İstihâre” maddesi; Hadeethenc, Câbir b. Abdullah hadisi (Buhârî, 1162).
Başlamak için
Önünüzdeki kararı ve ilçenizi kısaca yazın: WhatsApp’tan yazın ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayın.