Havas ilmi, harflerin, kelimelerin ve duaların taşıdığı kabul edilen gizli özelliklerle ilgilenen eski bir bilgi alanıdır. Bugün bu konuyu araştıranların çoğu aslında daha yalın bir şey arar: Allah’ı anmayı, esmâ ile dua etmeyi ve bunu düzenli bir zikir alışkanlığına dönüştürmeyi. Bu yazıda kavramların kaynaklarda nasıl tanımlandığını, zikrin ve esmânın yerini ve zikrin online bir görüşmeyle nasıl birlikte yürütülebileceğini anlatıyorum.
Havas hoca arayan ya da havas online görüşme isteyen biri için asıl soru, nereden başlanacağıdır. Cevap çoğu zaman sade bir okuma düzenidir: hangi isim, hangi vakitte, kaç kez anılacak. Bu düzen sizin anlattıklarınıza göre birlikte kurulur.
Kendinize uygun bir zikir düzeni kurmak ya da görüntülü aramada birlikte zikretmek istiyorsanız Cihan Bulut ile konuşabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.
Havas ilmi nedir?
TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Havas” başlığında havas ilmi; harf, kelime ve duaların gizli özelliklerinden yararlanarak varlıklar üzerinde etkili olduğu ileri sürülen bir ilim olarak tanımlanır. Aynı başlıkta kelimenin tasavvufta “özel bilgi ve hallere sahip velîler” anlamında da kullanıldığı belirtilir. Yani “havas” kelimesi hem bir bilgi alanını hem de manevi yolda ilerlemiş kişileri anlatabilir.
Ansiklopedi bu alana dair eserlerden biri olarak Ahmed b. Ali el-Bûnî’ye nisbet edilen Şemsü’l-maârif’i anar. Halk arasında havas ilmi denince çoğu zaman bu tür eserlerdeki harf ve esmâ çalışmaları akla gelir.
Havâssü’l-Kur’ân: sûre ve âyetlerin özellikleri
Havas ilmiyle en yakın bağı olan kavram havâssü’l-Kur’ân’dır. TDV maddesine göre “havâs”, bir şeye özgü hal, kuvvet ve özellik anlamındaki “hâssa” kelimesinin çoğuludur. Havâssü’l-Kur’ân da Kur’an’ın bazı sûre ve âyetlerinin belli bir tertiple okunup yazılmasıyla niyet ve dileklere uygun sonuç verdiğine inanılan özelliklerini ele alan alanın ve bu konudaki eserlerin adıdır.
Madde bu konudaki farklı yaklaşımları da aktarır: İbn Haldûn bu alanın İslâm kültürüne sonradan girdiğini söyler; Süyûtî ise bazı rivayetlerin uydurma sayılamayacağını belirtir. Maddede Felak, Nâs ve İhlâs sûrelerini, Âyetü’l-kürsî’yi ve Bakara sûresinin son iki âyetini okumaya dair rivayetler anılır ve bu okumaların en güzel biçimde dua niyetiyle değerlendirileceği vurgulanır. Bu sitedeki çalışmalar da bu anlayışla, okumayı bir dua ve anma olarak ele alır.
Zikir ne demektir?
TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Zikir” maddesine göre zikr, sözlükte “bir şeyi anmak, hatırlamak” demektir; dinî anlamda ise Allah’ı anarak ve unutmayarak gafletten kurtulmaktır. Zikir dille, kalple ya da ikisiyle birlikte yapılabilir.
Kur’an’da zikre dair pek çok âyet vardır. Bakara sûresinin 152. âyetinde “Yalnız beni anın ki ben de sizi anayım” buyrulur. A‘râf sûresinin 205. âyetinde Allah’ın sabah akşam, içten yalvararak ve alçak sesle anılması istenir. Ra‘d sûresinin 28. âyeti zikrin kalbe huzur verdiğini anlatır. Ahzâb sûresinin 41. ve 42. âyetlerinde de Allah’ın çokça anılması istenir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir
Esmâ-i hüsnâ, “en güzel isimler” demektir ve Allah’a nisbet edilen isimleri anlatır. TDV maddesine göre bu terkip Kur’an’da dört âyette geçer. A‘râf sûresinin 180. âyetinde Allah’a bu isimlerle dua edilmesi istenir; İsrâ sûresinin 110. âyetinde hangi isimle dua edilirse edilsin en güzel isimlerin O’na ait olduğu bildirilir; Haşr sûresinin 22-24. âyetlerinde ise pek çok isim bir arada sıralanır.
Ebû Hüreyre’den gelen rivayette Allah’ın doksan dokuz ismi olduğu ve bunları ihsâ edenin cennete gireceği bildirilir. Madde, isimlerin listesinin Tirmizî ve İbn Mâce rivayetlerinde yer aldığını aktarır. “Zikir” maddesinde de esmâ ile zikir birbirine bağlanır: tasavvufta müridlere esmâdan isimler telkin edilirken İsrâ sûresinin 110. âyeti dayanak gösterilir.
Esmâ ile zikirde genellikle niyete uygun bir isim seçilir. Huzur arayan için Selâm, rızık kapılarının açılmasını dileyen için Rezzâk ve Fettâh, bağışlanma dileyen için Gaffâr gibi isimler zikre konu olabilir. Hangi ismin, kaç kez ve hangi vakitte anılacağı görüşmede sizin niyetinize göre belirlenir.
Anlattıklarım size tanıdık geliyorsa, yani zikre başlamak istiyor ama nasıl bir düzen kuracağınızı bilemiyorsanız, durumunuzu kısaca yazmanız yeterli. WhatsApp’tan yazın; niyetinize uygun esmâ ve okumalar birlikte belirlensin.
Sesli, sessiz ve toplu zikir
“Zikir” maddesine göre zikrin sesli (cehrî) ya da sessiz (hafî) yapılmasına dair farklı rivayetler vardır ve bu, zikrin zamana, yere ve kişinin haline göre iki biçimde de yapılabileceğini gösterir. Tarikatlarda da uygulama farklıdır: Nakşibendiyye’de daha çok sessiz zikir, Kādiriyye ve Halvetiyye gibi yollarda sesli zikir yaygındır.
Toplu zikrin de köklü bir yeri vardır. Maddede aktarılan rivayetlerde zikir meclislerini rahmetin ve meleklerin kuşattığı (Müslim, “Zikir”, 39) ve zikir halkalarının cennet bahçelerine benzetildiği (Tirmizî, “Daavât”, 83) bildirilir. Sayıda yanılmamak için parmak, taş ya da tesbih kullanılabileceği de aynı maddede geçer. Online zikir, bu birlikte anma geleneğini mesafeyi ortadan kaldırarak sürdürmenin bir yoludur.
Online zikir nasıl yapılır?
Online zikir, zikrin görüntülü ya da sesli bir aramada birlikte yapılması veya yazılı bir düzenle evde sürdürülmesidir. İki biçim birbirini tamamlar:
- Görüntülü aramada birlikte zikir: Belirlenen saatte görüntülü aramaya bağlanılır. Önce niyet konuşulur, ardından seçilen esmâ ve okumalar birlikte, aynı tempoda yapılır. Okunuşta zorlandığınız yerler o anda düzeltilir.
- Yazılı zikir düzeni: Hangi ismin ya da âyetin, hangi vakitte ve kaç kez okunacağı size yazılı olarak iletilir. Arapça okumakta zorlanıyorsanız Türkçe okunuşu da eklenir.
- Takip: Zikir süresince nasıl gittiği WhatsApp’tan konuşulur; gerekirse sayı ya da vakit birlikte değiştirilir.
Yazılı düzen genellikle sabah ve akşam vakitlerine yayılır. Esmâ zikrinin yanına Felak, Nâs, İhlâs ve Âyetü’l-kürsî gibi kısa okumalar eklenebilir. Böylece gün içinde birkaç dakikalık, sürdürülebilir bir anma alışkanlığı oluşur.
Zikre başlarken sayıyı küçük tutmak işinizi kolaylaştırır. İlk günlerde kısa bir esmâ ve birkaç kısa sûreyle başlanır; alışkanlık oturdukça sayı birlikte artırılır. Sakin bir köşe, abdestli olmak ve zikirden önce niyetinizi kalbinizden geçirmek, anmanın daha huzurlu geçmesine yardım eder. Zikirden sonra kısa bir dua ile günü kapatmak da düzenin parçası olabilir.
Görüşmede bu konu nasıl ele alınır?
İlk görüşmede neden zikre başlamak istediğiniz dinlenir: içinizde bir sıkışmışlık, bir dileğin gerçekleşmesi, evde huzur ya da yalnızca Allah’ı daha çok anma isteği. Niyetinize göre esmâ ve okumalar seçilir, sayı ve vakitler açıkça anlatılır. Dilerseniz ilk zikir görüntülü aramada birlikte yapılır.
Niyete özel bir okuma düzeni için Niyete Özel Dua ve Âyet Çalışması, manevi bir sohbetle başlamak için Manevi Bakım Görüşmesi sayfalarına bakabilirsiniz. Kısmetin açılmasına yönelik zikir arıyorsanız kısmet açma duası yazısı da işinize yarayabilir.
İzmir’den online görüşme
Görüşmeler online yapıldığı için ilçenizden çıkmanız gerekmez. Bornova’dan da Torbalı’dan da aynı biçimde yazabilirsiniz. Görüşme yazışmayla, sesli aramayla ya da görüntülü aramayla yapılabilir; birlikte zikir için görüntülü arama, düzenin takibi için yazışma çoğu zaman en rahat yoldur. Size uygun saat birlikte belirlenir.
Sık sorulan sorular
Havas ilmi hoca ile görüşmek için ne bilmem gerekir?
Önceden bir bilgiye ihtiyacınız yok. Niyetinizi ve neden zikre başlamak istediğinizi anlatmanız yeterlidir; esmâ ve okumalar görüşmede açıklanır.
Online zikir yüz yüze zikirden farklı mıdır?
Zikrin özü aynıdır: Allah’ı anmak. Online zikirde yalnızca mekân değişir; görüntülü aramada aynı anda, aynı sayıyla birlikte zikredilir.
Arapça okuyamıyorum, zikir yapabilir miyim?
Evet. Esmâ kısa isimlerdir ve kolayca öğrenilir. Yazılı düzende Türkçe okunuşlar da yer alır, okunuş ilk görüntülü aramada birlikte çalışılır.
Zikre nasıl başlarım?
Niyetinizi ve ilçenizi bir iki cümleyle yazmanız yeterli. WhatsApp’tan yazın, size uygun saatte görüşme ayarlansın.
Kaynaklar
TDV İslâm Ansiklopedisi, “Havas” · “Havâssü’l-Kur’ân” · “Zikir” · “Esmâ-i Hüsnâ” maddeleri.
Başlamak için
Niyetinizi ve ilçenizi kısaca yazın: WhatsApp’tan yazın ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayın.